Қозоғистоннинг «ҚазТрансОйл» (ҚТО) транспорт компанияси 2026 йил август ойида биринчи марта Қирғизистонга 35 минг тонна нефть транзитини амалга оширди. Бу ҳақда компания хабарида сўз юритилади.
ҚТО маълумотларига кўра, нефть магистрал нефть қувурлари тизими орқали Шағир нефть қуйиш пунктигача етказилади ва у ерда темир йўл цистерналарига қайта юкланади.
«Қирғизистонга транзит йўналишининг ишга туширилиши Қозоғистон ҳудуди орқали нефть ташишнинг янги йўналишини очади ва «ҚазТрансОйл» томонидан кўрсатилаётган транзит хизматлари турини кенгайтиради», — дейилади компания матбуот релизида.
Соҳавий «ИнфоТЭК» нашри баҳосига кўра, эҳтимол, гап Россия нефти ҳақида кетмоқда. Илгари «ҚазТрансОйл» Россия хом ашёсини Россия чегараси — Шағир — Қирғизистон йўналиши бўйича транзит қилиш учун тариф модели жорий этган эди. Ушбу тариф модели 2023 йилда бекор қилинган. Бироқ, 35 минг тонна нефть партияси ҳақидаги расмий хабарда унинг келиб чиқиш мамлакати ва юк эгаси кўрсатилмаган.
Нефть айнан Россияники экани ҳақида Қозоғистоннинг бир қатор оммавий ахборот воситалари ҳам ёзмоқда.
Қирғизистонда еттита мини-нефтни қайта ишлаш заводи ишлайди. Хом ашё етишмаслиги сабабли улар тўлиқ қувватда ишлай олмаяпти. Йирик корхоналардан бири Хитойнинг Shanxi Coal Chemical Industry Group компаниясига тегишли «Жунда» нефтни қайта ишлаш заводидир. Унинг йиллик хом ашёни қайта ишлаш қуввати 800 минг тоннани ташкил этади. Яна бир йирик завод — «Қирғиз Петролеум Компани» — «Қирғизнефтегаз»га тегишли бўлиб, йилига 500 минг тонна хом ашёни қайта ишлашга мўлжалланган.
Қирғизистонда нефть маҳсулотларининг йиллик истеъмоли қарийб 2 миллион тоннани ташкил этади. Мамлакатдаги ишлаб чиқариш эса ички талабнинг фақат кичик қисмини қоплайди. Яқин вақтга қадар Қирғизистонга нефть маҳсулотларини асосан Россия етказиб берган ва маҳаллий бозор эҳтиёжининг 90–95 фоизини таъминлаган. Россияда ёқилғи танқислиги юзага келгани сабабли Бишкек муқобил етказиб бериш манбаларини, жумладан, Беларусь ва Хитойдан импорт қилиш имкониятларини излашга мажбур бўлди.
