Жээнбек Кулубаев. Қирғизистон Ташқи ишлар вазирлиги матбуот хизмати фотосурати
Қирғизистон Афғонистон ва Африка давлатларидан келган мигрантларни қабул қилиш эвазига Марказий Осиё республикасидан малакали ишчиларни қабул қилишга тайёр бўлган айрим Европа давлатларининг таклифига қарши чиқди. Бу ҳақда Қирғизистон ташқи ишлар вазири Жээнбек Кулубаев маълум қилди, деб хабар беради 24.kg нашри.
«Агар шундай имконият бўлса, фуқароларимиз бориб ишласин. Аммо айнан шу шартлар асосида мақсадли музокаралар олиб бормаймиз», — дея таъкидлади Кулубаев 13 октябрь куни Жогорку Кенешнинг (Қирғизистон парламенти) халқаро ишлар, мудофаа, хавфсизлик ва миграция қўмитаси йиғилишида.
Ташқи ишлар вазирининг сўзларига кўра, меҳнат миграцияси йўналишлари аста-секин ўзгармоқда, қирғизистонликлар тобора кўпроқ Туркия ва АҚШга ишлаш учун кетмоқда. Шу билан бирга, Жанубий Корея ва Японияда Қирғизистондан келадиган ишчиларга талаб юқорилигича қолмоқда. Жумладан, мазкур мамлакатларда шифохоналарда кекса ёшдаги беморларни парваришлаш учун ходимларга эҳтиёж мавжуд.
Вазир Қирғизистоннинг ўзи ҳам ишчи кучига муҳтож эканини эслатди. Шу сабабли ҳукумат фуқароларни хорижга доимий ишга уюшган тарзда юборишни қисқартирган, бироқ мавсумий ишларга юбориш давом этмоқда.
«Биз меҳнат мигрантларимиз учун қулай шароитлар яратилишини истаймиз», — дея таъкидлади Кулубаев.
ℹ️ Аввалроқ Европа Иттифоқи мамлакатлари бошпана бериш ҳақидаги аризалари рад этилган мигрантлар учун учинчи давлатларда «қайтариш марказлари» деб аталувчи муассасалар ташкил этиш имкониятини кўриб чиқаётгани хабар қилинган эди. Бундай давлатлар қаторида
Ўзбекистон ва Қозоғистон ҳам тилга олинган. Бироқ, ҳар икки мамлакат бу маълумотни расман рад этди. Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги бундай марказлар ташкил этилиши мумкинлиги ҳақидаги хабарлар «ҳақиқатга тўғри келмаслиги»ни билдирган, Қозоғистон эса Европа Иттифоқи билан музокаралар кун тартибида фақат виза тартибини соддалаштириш ва ўз фуқароларини реадмиссия қилиш масалалари борлигини таъкидлаган.
2024 йил май ойида Европа Иттифоқининг 15 та давлати Европа комиссиясига мигрантларни учинчи мамлакатларга чиқариб юбориш механизмларини яратишга чақирувчи қўшма хат йўллаган эди. Таклифлар орасида мигрантларни очиқ денгизда ушлаб, Иттифоқ ҳудудидан ташқаридаги «хавфсиз жой»га олиб бориш варианти ҳам бор эди. Хатни Австрия, Болгария, Кипр, Чехия, Дания, Финляндия, Эстония, Греция, Италия, Латвия, Литва, Мальта, Нидерландия, Польша ва Руминия имзолаган.
2026 йил июнь ойида эса Европанинг 19 нафар етакчиси Италиянинг Албания билан тузган келишуви моделини мисол қилиб, депортация марказларини Европа Иттифоқидан ташқарида жойлаштиришни тезлаштиришни талаб қилганди. Евростат маълумотларига кўра, 2025 йилда Европа Иттифоқидан учинчи мамлакатларга 135 460 киши қайтарилган. Бу кўрсаткич бир йил аввалгига нисбатан 20,9 фоизга кўп бўлган.
Amnesty International ва Human Rights Watch каби инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи ташкилотлар мигрантларни учинчи мамлакатларга чиқариб юбориш режаларини танқид қилди. Улар инсон ҳуқуқлари бузилиши хавфи, самарали назорат механизмларининг йўқлиги ва қочқинлар мустақил судларга мурожаат қилиш ҳамда қарорлар устидан шикоят қилиш имкониятидан маҳрум бўладиган «ҳуқуқий номақбул ҳудудлар» пайдо бўлиши мумкинлигидан огоҳлантиради.
